༄༅།། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དགོན་པར་མཇལ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ།
དགེ་བའི་ལས་བརྟན་ཞིང་དུས་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་བསླུ་བའི་བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་ལོ་རེའི་ནང་གནས་སྐོར་དང་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྔོན་ཆད་སྟོད་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན། བར་དབུས་འགྱུར་ལྷ་ས། སྨད་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གདན་སར་མཆོད་མཇལ་ཐེངས་རེ་ལོན་ན། སྔོན་སྨོན་ལས་དང་ཕྱི་མའི་བྲོ་རུ་འདོད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆ་འཕྲིན་དར་བའི་དུས་འདིར། བོད་ཁུལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་རྒྱ་མཐོང་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་སོང་ཞིང་། ལྷག་པར་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་མཆོད་མཇལ་འགྲོ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་། སྤོས་ལྡན་གྲོང་ལ་མཚོན་ན་བོད་ཁུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གནས་འདིའི་མཐའ་སྐོར་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དད་ལྡན་ཡོངས་ཀྱི་ཡིད་སེམས་འགུག་པའི་གླང་ཆེན་འགྱིང་རི་དང་བྱམས་པ་ཆུ་གཟིགས། འཇམ་དབྱངས་དགོན་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ། སྤོས་ལྡན་དགོན། ལྕགས་སྐུ་དགོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །
དེ་རིང་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡོང་བའི་ཆོས་མཇལ་བ་འགའི་རེ་འདོད་ལྟར་ཁྲེན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ནངས་ཇ་སྟབས་བདེ་ཞིག་འཐུང་རྗེས་ལམ་ལ་ཆས། དེ་རིང་གི་གནམ་གཤིས་ནམ་རྒྱུན་དང་འདྲ་བར་སྨུག་རླངས་འཁྲུག་འདུག འདི་ནི་ང་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནམ་གཤིས་ཤིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་ཚོར་མཚོན་ན་དེ་འདྲའི་དགའ་ཚོར་མེད་པ་འདྲ། ཁྲེན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ལྷོ་སྒོ་གསར་པ་ནས་འགྲིལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་དུ་བསྡད་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་སོང་རྗེས་ཞིན་ཏུའུ་（新都）གྲོང་ཁྱེར་དུ་སླེབས་ཤིང་། གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཁྲེན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་དང་བསྡུར་ན་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་ལྷིང་འཇགས་སུ་ཆགས་གནས། འགྲིལ་སྐྱེལ་འབབ་ཚུགས་ནས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་གཅིག་ཙམ་སོང་རྗེས། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དགོན་པར་ཐོན་བྱུང་། འདི་ནི་དེ་རིང་ང་ཚོ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་འགྲུལ་བཞུད་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་པའི་དམིགས་འབེན་ས་ཚིགས་ཡིན་ལ། བོད་པ་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་སའི་དགོན་པ་རེད།
རྗེས་སུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གླིང་ལོག་ཆེན་པོ་ཧོང་ཁྲོ་གྱེན་ལོག་གི་དུས་སྤྱི་ལོ་880ལོར། གྱེན་ལོག་དམག་གིས་ཐང་གི་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་བཅོམས་ཤིང་གོང་མ་ཐང་ཞི་ཙུང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཁྲེན་ཏུའུ་ས་ཆར་བྲོས་བྱོལ་བྱས། བྲོས་བྱོལ་གྱི་སྐབས་སུ་དགོན་པ་འདི་ནས་བཞུགས་ཤིང་། གོང་མའི་དབུ་བླ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བཀའ་བཏང་ནས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་ཞིག་གསོ་བྱེད་དུ་བཅུག མཚན་མོ་ཞིག་ལ་གོང་མ་ཐང་ཞི་ཙུང་དགོན་པའི་ལོགས་སུ་འཆམ་འཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་གཡང་ཆགས་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྟེང་ནས་རིན་ཆེན་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་མཐོང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་གཡང་ཆགས་མཆོད་རྟེན་ལའང་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དང་དགོན་པ་འདིར་ཡང་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དགོན་ཆེན་ཞེས་སུ་མཚན་གསོལ། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་ཀུན་གྱིས་དགོན་པར་མཆོད་གཞིས་ལེགས་པར་བྱས་ཤིང་དགོན་པ་དར་བའི་རྩེར་སོན། སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་མགོར་དམག་འཁྲུག་གི་དབང་གིས་དགོན་པར་གཏོར་ཞིག་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་ཤིང་། རྗེས་སུ་ས་ཁུལ་དེའི་སྦྱིན་བདག་འགས་ཞིག་གསོ་ཐེངས་མང་བྱས་མོད། མིང་གི་དུས་སུ་མེ་ཡི་ཆག་འཇིག་བྱུང་ནས་སྲེག་ཟའི་ཕུང་བོར་གྱུར། ལོ་ངོ་མང་པོའི་རིང་དགོན་མིང་དང་མཆོད་རྟེན་ཞིག་རོ་ཙམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་མ་ཐུབ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཁང་ཞིས་སྐབས་（སྤྱི་ལོ་1670）སུ་དགོན་པའི་ཆོས་ར་སླར་གསོ་བྱས་ཤིང་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ། འཇམ་དབྱངས་དགོན་དང་སྤོས་ལྡན་དགོན། རྩྭ་ཁང་དགོན་བཅས་ཡུལ་འདིའི་སྒོམ་ལུགས་ཀྱི་དགོན་ཆེན་བཞི་རུ་གྱུར།
དགོན་པ་འདིར་ངོ་མཚར་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་མི་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་དང་སའི་གོ་ལའི་འགུག་ཤུགས་དང་འགལ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་གསེག་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་ཡོད་ལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཞབས་ལས་རྩེ་སྦོམ་ཞིང་། ཐོག་བརྩེགས་བཅུ་གསུམ་ལས་བརྩེགས་དྲུག་པ་ནས་བཟུང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གསེག་འདུག ངག་རྒྱུན་དུ་གནས་འདིར་ས་ཡོམ་གྱི་འཇིག་པ་བྱུང་ནས་མཆོད་རྟེན་འགྱེལ་ལ་ཉེ་དུས། ཉེ་འཁོར་གྱི་དད་ལྡན་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ལ་མ་འཛེམ་པར་མཆོད་རྟེན་མྱུར་སྐྱོབ་ཏུ་ཕེབས་ཤིང་། དད་པའི་སྟོབས་དེས་སངས་རྒྱས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནས་སྟོབས་པོ་ཆེ་བཞིའི་སྤྲུལ་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བསྐྱོར་བ་བགྱིས། གཅིག་གིས་ཤེད་ཤུགས་བཀོལ་ཚད་ཆེ་བས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གསེག་པར་གྱིས་སོ་ཞེས་པའི་ངོ་མཚར་གཏམ་རྒྱུད་འདུག
ཀྲུང་ཧྭ་མིན་གོའི་དུས་སུ་དགོན་པའི་ཆོས་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས། སྒོམ་ལུགས་བཅས་གདན་ས་བཞིའི་རྩེར་སོན་ཏེ་གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གྲྭ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དགོན་པ་ནས་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་ཅིང་། གླང་ཆེན་འགྱིང་རི་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་དོ། ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་1956ལོར་དགོན་པ་འདི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཁག་ཏུ་བཞག་ཅིང་། ལྷག་པར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ནང་གི་དགོན་པ་གང་མང་བསྟན་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་ཆག་འཇིག་ལས་ཐར་ཐབས་མེད་པར་གཏོར་ཞིག་དང་རྩ་མེད་དུ་བཏང་མོད། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་། ཐང་ག་རི་མོ་སོགས་ཀྱི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་དག་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མ་ཐེབས་པར་སྔར་གནས་སོར་བཞག་ཏུ་གནས། དེ་བས་དགོན་པ་དང་མཆོད་རྟེན་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཆེས་གནའ་རབས་ཀྱི་དགོན་ཉམས་ཡོད་ལ། སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པ་ཆེས་ལེགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ལ། དད་ལྡན་མཇལ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དད་པའི་བློ་ཡིད་འཁོར་ས་ཞིག་ཏུ་ཆགས་འདུག
