གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་རི་བོ་གྲགས་ཅན་སྐོར།

    གངས་ཏི་སེའམ་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ནི། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་གི་བྱང་རྒྱུད་དུ་ལྷུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ང་དྲུག་གིས་མཐོ་བ་ཡོད། གནས་འདིར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་རིག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་གནས་འདི་ཉིད་ཏི་སེར་ངོས་བཟུང་ཚུལ་ནི། (མདོ་སྡེ་ཕལ་པོ་ཆེ་)དང་(དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པའི་མདོ་)སོགས་ནས་ཏི་སེའི་རི་བོ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའི་དབྱིབས་ཅན་གནམ་ཕངས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ་སོགས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་གངས་རི་གང་ན་ཡོད་སྙམ་ན། (ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་)ལས། འདི་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པ་དེ་ནི་གངས་རིའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་(མཛོད་འགྲེལ་)ལས། འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཉིད་ན་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ན་གངས་རི་ཡོད་དོ། །གངས་རི་དེའི་ཕ་རོལ་རི་སྤོས་ངད་ལྡན་གྱི་ཚུར་རོལ་ན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་གངྒཱ་དང་། སིནྡྷུ་དང་། སི་ཏ་དང་། པཀྵུ་བཅས་འབབ་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་དང་། (པད་མའི་ལུང་བསྟན་བཀའ་རྒྱ་མ་)ལས་གངས་ཏི་སེ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཤངས་ཀྱི་ཟ་ཕུ་ལུང་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། (བློན་པོ་བཀའ་ཐང་)ལས། རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བཅལ་བ་ན། །རི་ནག་དགུ་འདས་ཕ་རོལ་གངས་ཏི་སེ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་མངའ་རིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་གུ་གེར་གདན་དྲངས་སྐབས། ཏི་སེའི་མདུན་བར་ཁའི་ཐང་དུ་ཕེབས་སྐབས། ཇོ་བོ་རྗེའི་ཞལ་ནས། ཏི་སེའི་གངས་ནས་གནས་བརྟན་རྣམས་གདུགས་ཚོད་ཀྱི་གཎྜི་རྡུང་བྱུང་། རང་རེ་ཡང་གུང་གི་དྲོ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ་སུས་ཀྱང་ཏི་སེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་འདི་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། གནས་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནས་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་ནས་རྗེ་དཀོན་མཆོག་ཕན་བདེ་ཉི་མའི་བར་གངས་ཏི་སེའི་རིག་པ་འཛིན་པ་མཁན་རྡོར་འཛིན་དང་འབྲི་གུང་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མ་ཆད་པ་བྱུང་། ཁྱད་པར་དུ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་སུ་གྱུར་སྐབས། རྗེ་མར་པའི་ལུང་བསྟན་ལྟར་མི་ལ་རས་པས་གནས་འདིར་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད། དེ་བཞིན་དུ་འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་དང་། གྲུབ་ཐོབ་སེངྒེ་ཡེ་ཤེས། རྒོད་ཚང་པ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན། ཞབས་དཀར་པ་སོགས་མང་པོས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་མྱོང་།
 གངས་ཏེ་སེའི་སྟེང་གི་ཨ་ཕུག་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་རྗེ་མི་ལས་བྲུས་ཤིང་ཨ་ཡིག་བཀོད་པར་བཤད་ལ། ཏི་སེའི་མདུན་གྱི་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱའི་མཚོ་ཆེན་པོ་མི་ལྤགས་ཀྱི་གཡང་གཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སྲིན་ཡུལ་ལངྐ་པུ་རི་ན། །དུག་མཚོ་ནག་པོ་མེ་རེ་རེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་བེང་ཆེན་ལྕམ་དྲལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གསུངས། ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ན་ཡོད་པའི་ཞབས་རྗེས་བཞི་ནི་མགོན་པོ་བེང་གིས་གངས་ཏི་སེ་འདི་ཀླུ་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཏི་སེའི་སྐེད་པ་ལ་ཐག་པ་བརྒྱབ་ནས་འཁུར་བར་བརྩམས་པ་ན། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་ངང་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་འཕུར་ནས་ཕེབས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞི་ལ་ཞབས་རྗེས་རེ་བཀོད་པས་གདན་འདྲེན་མ་ནུས་པར་ལུས་པས། ད་ལྟའང་དེ་བཞི་ལ་ཏི་སེ་མི་འགྱུར་པའི་གཟེར་བཞི་ཞེས་གྲགས།
རི་བོ་ཉི་ཟླ།

 རི་བོ་ཉི་ཟླར་འབོད་པ་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུའི་མཚམས་ན་ཡོད་ཅིང་། ད་ལྟ་སྣང་བའི་ཉི་ཟླའི་ལྷ་ཁང་གཉིས་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་དུས་མགོར་བཞེངས་པ་ཡིན། 
  བོད་མིའི་ངག་རྒྱུན་དུ། རྒྱ་ནག་ནས་སྲོང་བཙན་ལ་བཙུན་མོ་བསུ་དུས། མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་ཀོང་ཇོས་ཡུལ་དང་ཡབ་ཡུམ་མི་དྲན་པའི་ཐབས་སུ་རྫོང་སྐལ་རྡོ་ལ་གསེར་ཚོས་བྱུགས་པའི་ཉི་ཟླ་རྫུན་མ་ཞིག་ཁྱེར་ནས་གནས་འདིའི་ཉག་ཁར་ཐོན་འཕྲལ་སྤྱན་གཟིགས་ཞུས། དེར་བརྟེན་ནས་ཀོང་ཇོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཡིད་ཆད་དེ་བློ་རྩེ་གཅིག་གིས་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར་མང་དུ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད། འཆད་ཚུལ་འདི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་བཀོད་པ་ལས། ངེས་པར་བདེན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཚང་སྔ་ཤོས་སུ་གྲགས་པ་(རི་ཆུའི་བསྟན་བཅོས་)ལས་རི་བོ་ཉི་ཟླ་ཞེས་པའི་མཚན་འདི་གསལ་བར་འབྱུང་བས། དེ་ཞ་དབྱི་ཞེས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་རི་འདི་ལ་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པར་གསལ། གཞན་ཡང་ཡུལ་འདི་གནའ་དེང་གང་གི་སྐབས་སུའང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཚོང་འགྲུལ་རྒྱུ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཟླ་དཔང་དུ་བཞག་སྟེ་རྒྱ་བོད་ཞི་མཐུན་གྱི་རྡོ་རིང་བཞེངས་མྱོང་བའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་སྲིད་དོ། །
ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ།

 ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་དུ་འབོད་པའི་རི་བོ་འདི་ནི། མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་སུ་བརྩི་བའི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། གཞི་བདག་ཆེས་གཉན་ཅན་ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་གནས་པའི་རི་ཡིན་པས་ན་རི་མིང་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པར་བཤད། རི་དེ་ནི་ད་ལྟའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཞུན་ཧྭ་རྫོང་རྡོ་སྦིས་ལུང་བའི་མགོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཀ་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཚོང་ལམ་ཕྱོགས་ན་ཡོད། རི་བོ་དེ་དར་རྒྱལ་དུ་གྲགས་ལ། དོན་དུ་ད་རྒྱལ་ཡིན་ཚོད་དུ་སྣང་། དེ་ཡང་མིང་ཇི་ལྟར་ཐོགས་ལུགས་ནི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས། གླང་གི་ལོ་(སྤྱི་ལོ་653)ལ་བབ་སྟེ་བཙན་པོ་ཉེན་ཀེར་ན་བཞུགས་ཤིང་། བློན་ཆེ་སྟོང་བཙན་གྱིས། གཡུག་ཏུ་གནག་ལིངས་བཏབ། ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་ཞིང་གི་འཕྱིང་རིལ་བགྱིས། མདོ་སྨད་དུ་ཀམ་ཁྲི་བཟང་བྱེ་འདའ་ཐོང་མྱིས་བཀུམ་སྟེ་ཤ་གཉེརད་ཕར་ལོ་གཆིག་ཅེས་བཀོད་པར་དཔྱད་ན། ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེ་ནི་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་ཆེན་གྱི་གྲས་ལས་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ་653ལོ་ནས་བློན་ཆེན་སྟོང་བཙན་དང་མཉམ་དུ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཆེན་པོ་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་ཏེ་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུས་ཤིང་། ལོ་དེར་མདོ་སྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཀམ་ཁྲི་བཟང་བྱེ་འདའ་ཞེས་པའི་དགྲ་ངན་དེ་བློ་རིག་པས་ཚར་གཅོད་བྱས་པར་གསལ། དེ་ནས་ལོ་དྲུག་འགོར་བའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས། ལུག་གི་ལོ་(སྤྱི་ལོ་659)ལ་བབ་སྟེ་བཙན་པོ་སྤྲགས་ཀྱི་ཤ་ར་ན་བཞུགས་ཤིང་བློན་ཆེན་སྟོང་བཙན་འ་ཞ་ཡུལ་ན་མཆི་སྟེ། ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས། མཚོ་ནག་སྟོང་རུར། རྒྱ་སེའུ་དེན་པང་དང། ནོལ་ཐབས་བགྱིས་ཏེ། ད་རྒྱལ་གྱང་གུམ་ཤིང་བརྒྱད་ཁྲི་སྟོང་ལ་རྡུགས་ཕར་ལོ་གཆིགཅེས་བཀོད་པ་དེ་ལས། ད་ལྟའི་དུང་རི་མཚོ་བྱ་བར་བློན་ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་གདོང་དམར་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་རུ་འདྲེན་བྱས་ཏེ། རྒྱ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཙན་ལ་རྒོལ་རྡུང་བཏང་སྟེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་བླངས་མཐར། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐེངས་དེའི་དམག་འཁྲུག་གི་ཁྲོད་དུ་སྟབས་མ་ལེགས་པར་གཅེས་སྲོག་བློས་བཏང་མཛད་པ་གསལ། བློན་ཆེན་ཁོང་གཤེགས་རྗེས། རྗེས་འབྲངས་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་ཆེད། སྐབས་དེའི་ལུགས་སྲོལ་བཞིན་ད་ལྟའི་རི་ཆེན་འདིའི་སྟེང་དུ་རྡོའི་བང་སོ་བཏབ། རྗེས་སུ་སྐྱུང་ཚ་དམག་དཔོན་དང་ཁྲོ་ཙ་དམག་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་དར་རྒྱལ་རྡོ་མཁར་ནས་རྒྱ་དམག་ནག་རི་སྒང་བར་དེད་ཅེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་ཞེས་གཞི་བདག་ཏུ་བཀུར་སྲོལ་བྱུང་སྟེ་ཆེས་གཉན་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལྷར་གྱུར་པ་རེད།